Instituto Zamenhof en Togo

Instituto Zamenhof en Togo

.

La nederlanda lingvo, Néerlandais, Nederländska

Een van de werelddelen waar ik nog niet geweest ben is Afrika.
Voordat het te laat is en ik niet meer reizen kan vanwege gezondheid enz, vertrek ik 13 december 2010 naar het uitverkoren land Togo.
Waarom dat minder bekende kleine land? In Togo ken ik een paar vrienden die Esperanto hebben geleerd o.a mijn pleegzoon die ik ga opzoeken na 24 jaar correspondentie.
In de hoofdstad Lomé bestaat het bekende ”Instituto Zamenhof”, een school die in 2004 is klaar gekomen en gesponsord door Nederlandse en Franse fondsen, organisaties en individuele esperantisten. Velen sturen het schoolgeld, 50 € per jaar, voor die ouders die niet draagkrachtig genoeg zijn om het schoolgeld te betalen.
De school heeft nu 6 klassen basisonderwijs en 4 klassen voortgezet onderwijs voor 450 leerlingen.
Enkelen hebben ook Esperanto geleerd en zijn leraar geworden.
De school behoort tot de modernste en beste scholen in Togo dankzij het enorme doorzettingsvermogen van de administrateur, de heer Gbeglo Koffi.
Ik zal een heleboel meemaken met de kinderen en het leven in Togo aan den lijve ondervinden gedurende drie weken.
Volg mijn dagboek tot 5 januari 2011.

Zie ook op internet: www.eenschoolintogo.nl


Esperanto

La kontinento, kiun mi ankoraŭ ne vizitis, estas Afriko.
Por eviti ke mi ne plu povas vojaĝi pro malsaneco estonte, mi jam forvojaĝos ĉi jare la 13an de decembro al la favorata lando Togolando

Kial tiu malpli konata landeto?
En Togolando mi konas kelkajn amikojn, kiuj lernis Esperanton, i.a. mia zorgfilo Kossi. Lin mi vizitu post 24 jaroj de korespondado.

En la ĉefurbo Lomé ekzistas la konata ”Instituto Zamenhof”, lernejo kiu en 2004 finkonstruiĝis dank´al
la monhelpo de Nederlandaj kaj Francaj organizaĵoj kaj esperantistoj. Multaj ankoraŭ pagas la lernejan kotizon, po 50 € jare, al tiuj gepatroj kiuj ne povas pagi ĝin.

La lernejo nun havas 6 klasojn de bazedukado kaj 4 klasojn de daŭriga edukado al 450 lernantoj. Kelkaj ankaŭ lernis Esperanton kaj iĝis instruistoj. Aliaj estas lernantaj la lingvon La lernejo estas inter la plej modernaj kaj plej bonaj lernejoj en Togolando dank´al la persistemo de la administranto sinjoro Gbeglo Koffi.
Mi multege spertu kun la gelernantoj kaj la vivo en Togo.
Sekvu min dum la 3 semajnoj en tiu ĉi taglibro ĝis la 5a de januaro 2011


De Franse taal, la Franca lingvo, Franska

L’Afrique est le continent que je n’ai pas encore visité. Pour éviter que je ne puisse plus voyager dans à l’avenir pour cause de maladie, je voyagerai le 13 décembre cette année pour le Togo, pays choisi.
Pourquoi ce petit pays inconnu ? J’y connais quelques amis qui ont appris l’Esperanto, entre autres mon filleul. Je lui rends visite après 24 années de correspondance.
A Lomé, la capitale togolaise, se trouve le très connu « Institut Zamenhof », une école créée en 2004 grâce à l’appui financier d’organisations hollandaises et françaises ainsi que des espérantistes. Plusieurs payent encore les frais scolaires à raison de 50 euros annuels en lieu et place des parents d’élèves n’ayant pas les moyens de les payer.
Actuellement, l’école dispose de six classes pour l’éducation primaire et quatre classes pour le secondaire (collège) pour un total de 450 élèves. Certaines personnes ayant appris l’Esperanto, sont des enseignants dans cet-te école qui fait partie des meilleurs et des plus modernes au Togo, grâce à l’endurance de l’ad-ministrateur, Monsieur Gbeglo Koffi.
J’espère expérimenter beaucoup de choses avec les élèves et la vie au Togo. Suivez-moi pendant les trois semaines, dans ce cahier journal, jusqu’au 5 janvier 2011.


Zweeds, La sveda lingvo, Suédois

En av de världsdelar som jag ännu inte har besökt är Afrika. Innan det är för sent, och jag på grund av hälsa m.m. inte kan resa mera, åker jag iväg den 13 december 2010 till Togo. Varför har jag valt detta lilla land som är mindre känt? I Togo har jag en del vänner som har lärt sig Esperanto. Bland annat min fadderson som jag efter 24 års korrespondens kommer att träffa.
I huvudstaden Lomé finns det kända skolan ”Instituto Zamenhof”, som blev klar 2004, den är sponsrad med nederländska och franska medel, organisationer och enskilda esperantister. Många skickar skolpengen om 50 € per år, för de föräldrar som inte klarar av att betala detta själva.
Skolan har nu 6 grundskoleklasser och 4 klasser med fortsatt undervisning för sammanlagt 450 elever. En del har också lärt sig esperanto och blivit lärare.
Skolan tillhör en av de modernaste och bästa skolorna i Togo tack vare den uthålliga administratören Gbeglo Koffi.
Jag kommer att få känning av livet i Togo tillsammans med barnen på skolan under de tre veckor som jag är där. Du kan följa min dagbok till 5 januari 2011.


Wim

La 18a Togolanda Esperanto Kongreso

TogoPosted by Willem Posthuma Mon, December 27, 2010 23:58:39

La 18a T E K okazis en la urbeto Vogan de la 24a ĝís la 27a de decembro 2010 La temo estis la ŜAFARO HARMONIA, kiun mi enkondukis rakontinte pri miaj unuaj jaroj en alia kolonio Nederlandsch Indie (nun Indonezio) kaj la jaroj en Japanaj koncentrejoj. La tiamaj lupoj nun ne plu estas lupoj, sed aliaj lupoj povas aperi.

La Kongreso okazis dum Kristnasko, eble la nura E-kongreso en Esperantujo dum tiuj sanktaj tagoj. Neniu pri Jesuo kiu naskiĝis, sed programero Podia kredoj, dum kiu ĉiuj havis eblecon rakonti pri sia kredo aŭ ne kredo. Estis katolikoj, ateisto, naturkredanto kaj aliaj kaj tamen ĉiuj amikaj ŝafoj.

Partoprenis 79 bone parolantoj de la lingvo kaj junuloj de la Instituto Zamenhof. Mi estis surprizita kiel multe mi povis paroli kun kelkaj de ili (eble 12 – 15 jaruloj) kaj kun kia entuziasmo ili partoprenis. Svedio povas preni ekzemplon.

Okazis multaj kunsidoj de la diversaj organizaĵoj

La tri manĝoj estis bongustaj kaj okazis starante aŭ ie sidante

Het 18de ”Togolanda Esperanto Kongreso”had plaats in het stadje Vogan van 24 tot 27 December. (de zgn stadjes in Togo zijn eigenblijk grote dorpen. De woonplaats van de inwoners zijn omringd met muren en daarvoor langs de weg allemaal stalletjes waar je vruchten kan kopen tot en met schoenen en meubels. De wegen zijn zanderig met kuilen en afval waar kippen en geiten naar iets eetbaars zoeken. Maar Vogan biedt een rustiger beeld dan Lomé, waar het niet zo propval is met stalletjes. Ik voel me nog steeds prima dankzij alle voorbereidingen en omdat ik veel vruchten koop en water.

Het tema van het congres was de HARMONISCHE SCHAPENKUDDE die ik inleidde door te vertellen over mijn eerste jaren in Nederlandsch Indië, een vroeger kolonie netals Togo (maar Frans), en de Jappentijd. De vroegere wolven zijn geen wolven meer , maar andere wolven kunnen opduiken

De Conferentie was tijdens Kerstmis, waarschijnlijk nergens in Esperantoland tijdens deze heilige tijd. Niets over Jezus geboorte, maar wel een programmapunt Discussies over Geloven, tijdens welke iedereen de mogelijkheid had zijn instelling tot God of Allah te vertellen. Er waren katolieken een ateist en een humanist onder de aanwezigen en toch horende bij de kudde.

Negenenzeventig deelnemers kunnen betrtekkelijk goed Esperanto spreken (daar kan Zweden een voorbeeld aan nemen). Onder hen leerlingen van Institut Zamenhof (12 –15 jarigen). Ik was verrast hoeveel ik met hen kon praten en met welk enthousiasme ze deelnamen.

Bij het ontbijt pap van maniok en brood. De 2 andere maaltijden rijst of een klodder van iets met lekkere (scherpe) saus en een of andere vleessoort. We haalden het buiten (om 19.00 uur in de donkerte) We aten het staande of ergens zittende


Een hele leuke ontmoeting had ik met Judute die graag met Miranda wil corres-ponderen. Miranda heeft weliswaar een keer geschreven en Judith heeft terugge-schreven maar toen hield het op. Nu wil Judite het nog een keer proberen, zowel in het Esperanto als in het Frans, wat Miranda ook studeert.

Tre amindan renkonton mi havis kun Judite, 16jarulino kiu jam pasis la klasoj de IZo kaj nun sekvas la liceon. Judite provas denove interesigi mian nepinon Miranda korespondi kun ŝi. Ŝi skribis helikleteron en Esperanto kaj la Franca, ĉar Miranda ankaŭ studas tiun lingvon





  • Comments(1)//togo.posthuma.se/#post10

La renkonto kun mia zorgfilo Kossi L

TogoPosted by Willem Posthuma Wed, December 22, 2010 04:15:13

Vendredon la 17an de Dec mi renkontis Kossi Logossou dum posttagmezo en la vilaĝo Anyronkope. Por la unuan fojon en la kliniko kie li laboras kaj poste kie li loĝas kun edzino Florance kaj 6 gefiloj.

En unu de la unuaj leteroj de 1986 kiam mi akceptis esti sian zorgpatro, li skribis ke li deziru manĝi mangon kun mi sub mangoarbon. Tio nun povis okazi.

La duan fojon ke mi renkontis lin kaj la tutan familion estis la 19an kaj 20an de Dec. Tiam ni tranoktis en la hospitaleto kie Kossi laboras. Tiam mi travivis, nur por kelkaj horoj, la vivon laŭ Afrikaj kondicoj, kiuj ne estas tiel favoraj kaj festa kiam mi vizitis ilin kun donacetoj

Den första gången att jag träffade min fadderson var den 17 Dec en eftermiddag i byn Anyronkope. Först i det lilla hospitalet där han delar ut mediciner och sedan på den plats där han bor med hustrun Florence och ses barn. Sedan jag akcepterade att bli hans fosterpappa runt 1986, önskade Kossi någon gång äta mango med mig under hans mangoträd vad nu äntligen kunde ske

Den andra gången att vi träffades med hela familjen var den 19 och 20. Dec.Kossi hade då åkt till Lomé och övernattade på hotelet Zamenhof. Då kunde vi övernatta i hospitalet där Kossi jobbar. Jag upplevde bara för några timar livet under afikanska omständigheter, som inte är så paradislik och festiga när jag hälsade på med presenter



  • Comments(5)//togo.posthuma.se/#post9

Hotelo Ludoviko

TogoPosted by Willem Posthuma Mon, December 20, 2010 23:06:22



Hotel Ludoviko heeft 2 kamers met ieder 2 bedden. Die ik kan lenen heeft bovendien douche en toilet. Tevens een koelkast. Een buurman en vrouw kan ook bij mij terecht voor deze zaken. De 2 kamers hebben heel wat (kast)ruimte war bv bij IBIS ontbreekt.

Bovendien: een waterkoker, een primus, internet, een waranda waar het ´s morgens koel is en waar je de kinderen kan gadeslaan. Naar believen wil een vroegere leerling je wel rondleiden.

Over de kosten kan gediscussieerd worden afhankelijk wat je voor de school wilt doen. De school heeft anders wel altijd geld nodig

Hotelo Ludoviko havas 2 ĉambrojn ĉiu kun 2 litoj. Ĝin mi pruntas havas duŝon, kaj necesejon. Ankaŭ fridujon. Tiuj aferoj estas alireblaj por miaj najbaroj, se ili tion deziras. La 2 ĉambroj havas sufiĉe da spaco, multe pli ol ekzemple la IBIS hotelo.

Krome: akvokuirilon, primuson, lntereton, verandon kiu havas freŝan aeron matene por matenmanĝi.

Eblas ankaŭ ke iama lernanto volas gvidi vin en la ĥaosa urbo Lomé

Diskuteble estas la kostoj depende, kion vi volas fari por la lernejo. Ĝi daŭre bezonas monon.

Mastrumaj laboroj ankaŭ estas parto de la leciontabelo. Pro tio la ”hotelo” ankaŭ ofertas lavadon. Tio estas bone en la varmo

Het lesrooster omvat ook huishoudelijk werk. Daarom kan het "hotel" ook aanbieden dat de was voor je gedaan wordt wat wel prettig is in de warmte.

Apéh is de conciërge van de school en is er nu 6 jaar aan verbonden zelfs als metselaar toen de schoopl gebouwd werd. Hij doet van alles voor je, schoon-maken en zelfs "onmogelijke boodschappen" toen ik eens roerei wilde maken, en (ongekookte) eieren en tomaat wilde hebben, die je normaal niet kan kopen. Maar hij had zijn kontakten.

Apeh estas la pedelo de la lernejo, kiu scias c´iujn angulojn de la lernejo, c´ar li estis masonisto dum la konstruo de la lernejo en 2004. Li bone helpas la hotelgastojn ekzemple li faras ac´etojn en la proksimeco kaj purigas la c´ambron.

  • Comments(0)//togo.posthuma.se/#post8

a 15a de Dec. La Instituto Zamenhof en Lomé

TogoPosted by Willem Posthuma Sat, December 18, 2010 15:37:18

Pro la varmo (25 gr) estis malfacile dormi. Ĉ. je la 07.00 alvenas la gelernantoj, kiujn mi povis observi de la verando ekster mia ĉambro. Okazis 2 ceremonioj en la korto antaŭ ol la gelernantoj en vico marŝis al siaj klasĉambroj. Poste mi estis prezentita al ili en dek klasoj.

Mi iom rakontis al ili ke mia revo viziti la faman lernejon kaj Togolandon nun estas realiĝita.

Kossi Edah estas iama studento ĉitie kaj dum mia restado mia ĉiĉerono. Sole vagadi en Lomé estas neeble. Kossi E ekzakte scias la vojon kie manĝi. Ni multe promenis en la varmo de 33 gr, aŭ prenis taksion aŭ 2 mopedojn

Het slapen valt niet mee in de warmte (25 gr)en in de klamboe. Maar ik heb een ventilator de hele nacht aanstaan en de ramen open

Ik heb me in alla klassen voorgesteld. De kleine kinderen op straat (wat eigenlijk een zandpad ia) groeten me met mijn naam en Saluton, kiel vi fartas. Ze kunnen ook de prijs vragen aan vrkoopsters van ananas en djerioeksen antwoorden in het esperanto.
Twee dagen ben ik met mijn gids Kossi Edah aan de slier geweest in de rommelige stad wat op een grote markt is om een restaurant te viden Maar Edah kent de weg. VEEL lopen ln de warmte en ook wel achter op een brommer of in een taxi met anderen . De kosten bepaal je van te voren ca 10 kr. Er zijn geen bussen.

Het monument van deOnhafhankelijkheid (van Frankrijk)

  • Comments(1)//togo.posthuma.se/#post7

La 14a de Dec, Parizo - Lomé (parto 7)

TogoPosted by Willem Posthuma Thu, December 16, 2010 21:36:47
La mallonga tempo kune kun Virginie Suard estis tre agrable. Ŝi devis labori kaj foriris je la 10a. Mia Airbus forflugis je la 14.00 kaj estis en Lomé je la 19.30 (20.30 Eur tempo) kie Koffi G atendis min

  • Comments(0)//togo.posthuma.se/#post6

De la vintro en Svedio al tropika lando (parto 6)

TogoPosted by Willem Posthuma Mon, December 13, 2010 00:06:21

Maandag de 13 december, wanneer Santa Lucia gevierd wordt, vertrek ik om de kou en de sneeuw te verlaten. Ik kan me nauwelijks voorstellen hoe mijn vrienden en landgenoten in de tropen leven. Volg me

Eerst 2,5 uur tot Parijs, waar ik overnacht bij een esperantist en de volgende dag in één ruk tot Lomé.

Lunde la 13an de decembro, la tago de Sankta Lucia, mi forveturas por forlasi la froston kaj neĝon. Mi apenaŭ povas imigi kiel miaj amikoj kaj siaj samlandanoj vivas en la tropikoj.

Sekvu min.

Unue du kaj duon horojn al Parizo kie mi tranoktas ĉe samideano. La postan tagon seninterrompe al Lomé

På Luciadagen åker jag och lämnar snö och minusgrader bakom mig. Jag kan knappats föreställa mig hur mina vänner och landsmän lever i tropekerna. Följ mig på upptecksresan.

Till Paris tar det 2,5 timme. Där skall jag sova över hos en esperantist. Den 14. fortsätter resan i ett streck till Lomé

Planet var för sent från Arlanda och som en följd av det hade det sista tåget från Ch de Gaule redan gått. Virginie, hos vem jag skulle övernatta, väntade dock på mig. Vi la oss kl 02.00

  • Comments(1)//togo.posthuma.se/#post5

Loka ĵurnalo (VLT) skribis pri mia vojaĝo (parto 5)

TogoPosted by Willem Posthuma Sat, December 11, 2010 23:16:19

Västmanlands Läns Tidning la 10an de decembro 2010:

Esperantomissionären Wim Posthuma, 75 år, som den 13 december. reser till det lilla landet Togo i Västafrika.

Vad ska du göra i Togo ?

- I Togo har jag en del vänner som har lärt sig espera n­to. Bland annat min fadder­son som jag efter 24 års kor­respendens kommer att träf­fa. Han har ärvt en bit land där han odlar grönsaker. Jag är väldigt nyfiken på hur det går för honom. .

Hur kommer det sig, att du aldrig har träffat honom under dessa 24 år?

- Det var meningen att vi skulle träffas i samband med världskongressen i esperanto i Göteborg 2003, men han fick inget visum

Hur länge stannar du i Togo?

- I tre veckor

Vad skall du göra mer där?

- Jag ska bo på en skola jag har bidragit med lite pengar till genom åren. Skolan, Instituto Zamenhof, ligger i huvudstaden Lomé och blev klar 2004. Skolan är sponsrad med nederländska och franska medel, organisationer och enskilda esperantister. Många skickar skolpengen på 50 € per år till de föräldrar som inte klarar av att betala detta själva.

Skolan har sex grundskoleklasser och fyra fortsättningsklasser för 450 elever. En del har också lärt sig esperanto, även om undervisningen sker på modersmålet.

Hur stort språk är esperanto?

- Det går inte att mäta, men den senaste världskongressen samlade 2000 deltagare

JÖRGEN FALK !orgen.falk@>vlt,se

  • Comments(0)//togo.posthuma.se/#post4

Bonvenletero de mia zorgfilo nr 4

TogoPosted by Willem Posthuma Wed, December 08, 2010 23:42:33

Saluton kara Wim,

Mi tre malfrue ricevis vian bildkarton informante min pri via vojaĝo al Togolando. Mi estis surprizita. La bildkarton mi ricevis la 3-an de decembro 2010.

Kvankam la informo atingis min tre malfrue, mi decidis nepre respondi al vi antaŭ­ via vizito al Togolando. La dato de via alveno estas proksima sed proverbo diras : ” iam malfrue ol neniam”. s-ro Gbeglo informis min pri via vopjaĝo antaŭ ol mi ricevis la karton. Helpe de Dio, ni plene bonvenigos vin en Togolando precipe Anyronkope kie mi loĝas.

Se vi tion deziras, vi povos tranokti du tagojn en mia vilaĝo Anyronkope sen nenia problemo. Mi estas tre ĝoja kaj fiera pro via vojaĝo al Togolando. Mi deziras al vi bonan ”vojaĝon kaj restadon ĉe ni en Togolando, precipe en mia vilaĝo Anyronkope.

Mi brakumas vin.

Dankon kaj ĝis tre baldaŭ­.

KOSSI Logosou

Det var en stor överrastning för Kossi L att jag kommer att hälsa på. Men det var med så kort varsel. Det tog mer än en månad för brevet Mina vänner i Lomé har internet och försökte telefonledes kontakta honom men mobilen hade gått sönder.

Kossi D glädjer sig att kunna bjda mig till hans by Anyronkope. Men han kommer även till Lomé för att vara tillsammans med mig. vi deltar även tillsa,mmans i Esperantkongressen

  • Comments(1)//togo.posthuma.se/#post3
« PreviousNext »