Instituto Zamenhof en Togo

Aldono al la organizado de la InstitutoTogo

Posted by Willem Posthuma Mon, April 11, 2011 22:52:55

Elementa nivelo.

Gelernantoj de 4-12 jaroj lernas ses jarojn.
Estas do unua klaso, dua ĝis la sesa jaro. Kiu finstudis en la elementa nivelo, kaj ricevis sian diplomon, iras al la duagrada nivelo

Dua grado aǔ la kolegia nivelo, kiu estas la unua parto de gimnazio

Finstudinte en la elementa nivelo oni eniras la duagradan nivelon. la studentoj aĝas inter 10 kaj 20 jaroj. Oni studas kvar jarojn .Kiu finstudas tie chi, tiu eniras la triagradan nivelon.

Tio nomiĝas liceo kaj estas la dua parto de gimnaziro.

La Instituto ne havas ĝin

La organizado de la InstitutoTogo

Posted by Willem Posthuma Thu, April 07, 2011 11:58:07

Informoj pri la Instituto.

Ġi havas la Elementan Nivelon (6 klasoj) kaj la Unuan parton de Gimnazio (4 klasoj)

¤ 450 lernantoj de 4 - 20 jaroj

¤ 20 instruistoj (inter ili unu ino)

¤ 1 komputilteknikisto

¤ 1 lernejgardisto kaj pedelo

¤ La laborlingvo estas la Franca, kiu

estas instruata. Ne la parolata

lingvo Ewe.

¤ Esperanto ne estas deviga objekto ĝis la tria klaso, sed tamen ĉiuj devas sekvi la kurson kaj fari la taskojn.

Blog image

La instruistaro de la junaj geknaboj gxis la 6a klaso.

Ili estas

De maldesktre dekstren :

S:ro AGBA Kwami Edem (Instruisto de la dua klaso),

S:ro ALATE Adjewoda (Instruisto de la sesa kaj lasta klaso

S:ro DEGBE Koffi Kossou (Instruisto dela kvara klaso),

S:ino HUNKPORTI AKAKPO Akossiwa (Instruistino de la unua klaso),

S:ro KPADDEY-KOUGBEADJO Vignon (Instruisto de la tria klaso),

S:ro AMOUZOU Setodji (Instruisto de la kvina klaso)

Blog image

Instruisatro duagrada

Malantaue de maldekstre dekstren:

S-ro DOUMEGNON Koffi (Instruisto pri informadiko kaj Esperanto, respondeculo de la komputilejo),

S-ro HUNKPORTI Alfred (Instruisto pri angla kaj nayuraj sciencoj (Biologio, geologio, botaniko),

S-ro ATTAGLO Kokou Evienyeame (Instruisto pri angla kaj franca; pedagogia direktoro),

S-ro AKPAYEDO Kodjo (Instruisto pri matematiko, kemio kaj fiziko)

Antaua vico :

S-ro EPPOU Yaovi (Instruisto pri franca),

S-ro AGBOLO Apelete (Instruisto pri informadiko kaj esperanto),

S-ro d'ALMEIDA Kokou Selete (Instruisto pri franca, historio kaj geografio)),

S-ro DAVON Agou (instruisto pri matematiko, kemio kaj fiziko) kaj

S-ro d'ALMEIDA Komlan Dovi (Instruisto pri franca, historio kaj geografio).


S:ro Apevi Komi ricevas specialan lokon c´ar li helpis konstrui la Instituton

Aliaj laborantoj de IZo estas :

- la pedagogia gvidanto en la unuagrada nivelo : s-ro AMOUZOU Efoe

- la pedagogia gvidanto pri literaturo en la duagrada nivelo : s-ro ATTIOGBE-AGBEMADON M. Biova (Instruisto pri franca, historio kaj geografio)

- La gardisto : APEVI Komi

- La administranto de IZo : GBEGLO Koffi (Instruisto pri matematiko kaj naturaj sciencoj)

Blog image

Pli bona raportado de la Sveda ĵurnaloTogo

Posted by Willem Posthuma Tue, March 29, 2011 18:36:29

Blog imageBlog imageIn het Zweedse Provinciale dagblad "Västmanlands Läns Tidning" www.vlt.se verscheen 15 februari 2011 een gedeeltelijk verslag van mijn 3 weekelijks verblijf in Togo. De journalist kreeg het gedaan er drie paginaas aan te besteden hoofdzakelijk met fotoos gemaakt met mijn 5 jaar oude digitale camera die door mijn gids Kossi Edah gemaakt zijn. Enkelijk fotoos heeft de journalist gekozen van dit dagboek. De titel van de eerste pagina is

De eerste ontmoeting met het peetkind Blog imageBlog image

De titel van pagina´s 2 en 3 Efter 25 år fick Wim möta sin fadderson luidt in het Nederlands Na 25 jaar ontmoette Wim zijn peetzoon.

(Eigenlijk is pleegzoon geen goed woord. Ik zou liever zeggen zorgzoon vertaald uit het Esperanto, want ik help hem en de familie (ik zorg voor hen) met wat geld om zijn tuinen in orde te brengen en dat hij een waterput kan graven. Maar daar komt hij niet aan toe. Zijn maandinkomst is maar 60 €. Dat geld heeft hij nodig voor de schoolgang van zijn 2 oudste kinderen. Ik ben dankbaar voor een beter Nederlands woord dan pleegzoon en peetzoon)

Afijn het artikel belicht voornamelik de ontmoeting met de familie van Kossi Logn hetossou toen ik voor de tweede keer kwam met kadoos voor de hele familie (8 familieleden). Ik bleef er ook overnachtgen, niet in de hut, maar in het ziekenhuisje.

Nog iets over de grote foto waar Kossi L en ik mango´s eten onder zijn mangoboom. Ik herinner me nog van de eerste brieven ca 20 jaar geleden dat Kosse L er naar verlangde met mij daar mango´s te eten. Dat kon nu eindelijk plaatsvinden.

Esperanto wordt maar sporadisch genoemd. Een beetje over het wereldverbond UEA die kontakten zocht tussen Afrikaanse en Europese esperantisten.

Ik kreeg toen Kossi L "toegedeeld". Ook werd het Instituut Zamenhof in Lomé en het Esperantocongress genoemd. In ieder geval een geslaagd artikel, wat niet het voorstel van mij was, maar van de krant om er zoveel ruimte aan te geven

Sveda ĵurnalo raportis pri mia vizitoTogo

Posted by Willem Posthuma Mon, March 21, 2011 22:36:11



La loka ĵurnalo VLT intervjuis Wim pri lia viziti en Togolando.

La ĵurnalo aperigis ĝin la 15an de februaro en TRI paĝoj. (27 * 40 cm)

La maldekstra montras la unuan paĝon kaj la dekstra foto la paĝojn 2 kaj 3. (la foto montras ke ili estas malgrandaj)

La rubrikoj estas La unua renkonto kun zorgfilo kaj la dua estas

Post 25 jaroj Wim renkontis sian zorgfilon.

La artikolo ĉefe prilumis la renkonton kiam Wim vizitis la familion kun siaj donacoj al ili. La ĵurnalisto iomete ŝanĝis la veron por doni fabelecan historion al la renkonto. La dua ĉefa foto estas kiam Kossi L kaj mi manĝis mangojn sub la mangoarbo en la korto kie li loĝas. Kossi L tiun jam proponis fari en 1986 kiam mi akceptis esti sia zorgpatro.Mia gvidanto dum grandparte mia trisemajna restado, Kossi Edah, faris la belajn fotojn per mia kamarao. La artikolo evidente montras ke ni komunikis per Esperanto, sed la ĵurnalisto sporade menciis, ke mia vizito ankaǔ koncernis la Instituton Zamenhof kie mi loĝis en hotelo Ludoviko. La vizito ankaǔ koncernis la Tutlandan E Kongreson kaj turisman ekskurson al iu Nacia Parko.

Ekskurso al Kara kaj Nacia ParkoTogo

Posted by Willem Posthuma Tue, February 01, 2011 17:19:32

Blog image

På Nyarsafton gjorde jag min enda längre utflykt med Kossi L. Adje Adjevi, som jag redan har träffat under Världkongressen i Rotterdam, hade planerad utflykten och övernatningar i Kara, 300 km norr om Lomé. Resan dit var full av intressanta upplevelser, som du inte kan föreställa dig att det förekommer. Jag ville uppleva litegrand hur folks dagliga liv är.

Att resa långt i Togo och säkert också i hela Afrika med undantag i Sydafrika kanske, är inte det bekvämaste. Man sitter trångt, det är varmt och radion är på nästan hela tiden (dålig kvalitet eller referat på Franska). Resan till Kara tog ca 10 timar i den lilla bussen. Den stanade ofta för nya passagerare, för att handla på vägen om någon ville köpa något eller för "lunch" (grillspet), för kisspauser eller för att delta i en Moslimbönestund.

Resan tillbaka den andra janari i den stora bussen vr något bekvämare. då kunde jag strecka mitt högra ben i mittgången av bussen. Vi kom också tillbaka i Lomé före kl 18.00 sdå det fortfarande var ljus för att leta efter en restaurang. Vi tog taxi och kollaxde olika matställen. Vi valde en Moslimsk, som inte kunde serverade öl. Men den hämtade vi hos konkurrenten. Så är det med det. Ofta har de inga toiletter. På en väg läste jag på franska att urinera var förbjuden.

På Nyåret besökte vi vildparken Sarakawa som har herbiforen somm zebror, antloper mm. De flesta är importerade från Sydafrika.

Blog image

Blog image

La 31an de Dec Kossi L, Adje Adjevi kaj mi vojaĝis al Kara, urbo ca 300 km norde de Lomé. Ġi daǔris ĉ. 10 horojn kaj estis tre laciga pro la laǔta malbonkvalita muziko en la buseto kaj la fakto ke mi ne povis movi miajn krurojn pro manko de spaco (tial ili doloris). La buseto estis plenplena kun pasaĝero. Ili devis maltrinki de tempo al tempo. Tial la aǔto haltis ankaǔ por aĉeti manĝaĵojn. La ŝoforo havis la bezonon preĝi kiam li vidis tian ceremonion lauvoje. Feliĉe ke mi sidis ĉe fenestro por iom eviti la varmon.

Je la 2an de januaro ni veturis per granda buso, kiu ankaǔ estis plenŝtopita kun pasaĝeroj. Denove la laǔta monotona muziko kaj longegaj radioparoloj en la franca pri futbalo. La avantaĝo de tiu vojaĝo estis, ke mi sidis je la irpasejo de la buso kaj povis ekstensi kruron ka meti la dorssakon en la pasejo (en flugmaŝino oni havas pl da loko)

Alia avanaĝo de tiu veturo estis, ke la veturi estis pli rapide kaj ke ni alvenis en Lomé antaǔ la sesa horo vespere kiam ankoaǔ estsi lume por serĉi restoracion

.Blog image

Survoje al Kara

Jen kion Adje Adjevi, nia gvidanto, skribas pri la ekskurso

Privata parko de Sara-kawa kreiĝis en la jaro 2010 danke al la ĵus mortinta prezidento generalo Gnassigbe Eyadema, la parko de Sara-kawa havas grandecon de 1500 hektaroj. Ġi situas 27 kilometrojn de la dua ĉefa urbo togolanda Kara. La parkon trairas belaj forstaj kaj montetaj galerioj. En ĝi loĝas dekduo da malsamaj specoj interalie zebroj, antilopo-ĉevaloj, gnuoj, strutoj, simioj ktp. Estas ankaǔ­ rifuĝejo de birdoj kaj de rampuloj (varanoj, krokodiloj) kaj de aliaj specoj ankoraǔ­. La favoraj momentoj por vidi sufiĉe da bestoj iras de la frua mateno ĝis la 9-a kaj poste, de la 3-a ĝis la 6-a posttagmeze.

En Kara ni pasigis du trankvilajn noktojn en gastejo de la fratinoj la Providence. La postan tagon, la unua tago de la nova jaro, ni manĝis bongusta matenmanĝo en festa etoso.

Kiel ĉiam estis plezure por mi montri mian landon al homoj, kaj denove mi pasigis agrablajn momentojn kunestante kun esperantistoj kaj praktikante porole kaj vigle nian karan lingvon kun ili. Kaj espereble la tri tagoj estis belaj ankau por Wim kaj lia zorgfilo!

Adje Adjevi

Blog image

En la gastejo ni renkontis la francinon Anne Affe sub la mangoarbo

Sube la restoracio kiu nur estas malfermita dum la jarfino kaj jarkomenco. Vidu la riĉan matenmanĝon. Por la vespero, mi povis mem komponi la menuon. Tiam la kelnerino helpis enpaki la saman matenmanĝon por la busveturado. Estis tre agrabla aventuro por mi tiuj ne ordinaraj spertoj

Blog image

Blog image
Blog image

Antaǔ la revojaĝo en Kara


Du blankuloj preskau kiel viTogo

Posted by Willem Posthuma Mon, January 24, 2011 22:47:53

Blog imageNun kun la sandaloj kiuj kostas 10.000 fr (100 Sek)Blog imageMogen we U voorstellen? Nous vous présentons

Kossi Guillaume et Akuvi Guda

Nun kun la sandaloj kiuj kosta 10.000 fr (100 Sek)

La c´iutaga vivo en Togolando Togo

Posted by Willem Posthuma Sat, January 08, 2011 18:37:33

Blog imageBlog imageBlog image

En la strato la lernantoj ofte ofte salutis min per "Saluton Wim"Blog imageLa plej malmultekosta transportilo estas per motorbiciklo. La posedanto atendas vin je vojkruc´oj. Post iom da diskutado pri la prezo vi ekveturas. Jen Kossi survoje de Vogan al hejmen.

Blog image

Blog image

En la restauracio Viktoria ni ofte tagmang´is. La mang´aj´oj estas bonkvalitaj. Escepto estas ke la restauracio havas neceseon (por la europanoj) sed la ejo estas mallume.

Paradizo aŭ la malo?Togo

Posted by Willem Posthuma Wed, December 29, 2010 00:06:04

Blog image

Blog image

Als turist lijkt alles zo paradijselijk in de droge tijd als je de fotoos ziet. De familie van Kossi L met vrouw en 6 kindeeren heeft van alles bij de hand. Hij heeft velden met maniok, klapperbomen, vlees en kippenei (kippen en geiten ), water (een put) en vruchten

Er is geen toilet, maar de natuur om je heen staat tot je beschikking. Plassen is geen probleem althans niet voor mannen. Dat kunnen ze overal doen. Maar als je een hoop moet doen, is het een probleem, althans voor mij. Eerst een gat graven en hurken. Zo was het in het Paradijs ook. Ik heb niet gehoord dat er slangen zijn. Maar ik kon niet opstaan en viel, weliswaar naast het gat. Ik riep om hulp zodat Kossi me omhoog kon trekken. Gelukkig is er geen muur om zijn erf zoals overal elders, omdat hij een beetje afzijdig woont.

Blog image

Vroeger was de kinderschare een garantie voor de ouders, maar nu willen ze iets bereiken en is een opleiding nodig. En dat kost geld. Allemaal gaan op school, De 2 oudsten niet meer in de buurt: wat betekent extra kosten-

Kossi L werkt 4 dagen in de week in een kliniek, die door de Franse Katolieke Kerk gedreven wordt. Hij deelt er medicijnen uit aan patienten die weer naar huis gaan. Hij vertelt hen ook hoe ze te gebruiken want vaak kunnen ze niet lezen

Hij verdient ermee 60 € in de maand. Omgerekend is dat 39300 togofrancs Wat kan hij ermee doen? Wat moderne levensmiddelen zoals olie, rijst, zout, medicijnen. Bijna al het geld geeft hij uit aan huisvesting en eten voor de 2 oudste kinderen die in Vogan studeren.

Toen ik er was, "was zijn vrouw uitgeschakeld" om er wat bij te verdienen omdat ze infectie had in haar been en niet kan lopen. Anders bedwerkt ze de maniok voor de verkoop. Het ziekenhuis kost ook behoorlijk. Nu in het Nieuwe Jaar is dat verholpen.

Hij betaalt geen huur, maar hij zou graag zijn huis willen opbouwen en hij zou ook graag een put willen graven op het veld wat het besproeien vergemakkelijkt.

Een vergelijking van prijzen. Voor 2 postzegels naar Europa (1100 franc = 10 SEK) kan je een maaltijd krijgen in een stalletje langs de weg en er 3 dagen van eten.

Hij heeft hele aardige kinderen die heel goed helpen toen ik er was. De derde in leeftijd had vrij van school en zorgde voor het eten omdat zijn moeder zo´n pijn had.vogan

Je kan je niet voorstellen hoe het is in regentijd als het overal blubberig is. Maar door die regen is het nu groen en bloeit het volop.

Met dat salaris heeft kossi het moeilijker in de stad (huur en electriciteitBlog imageBlog image

Kiel turisto ĉio aspektas dum la seka periodo de la jaro kiel en Paradizo: Verdaj arboj (sen serpentoj) kaj floroj La familio de Kossi Logosou kaj edzino Florence kun 6 gefiloj havas ĉion sub iliaj okuloj Kamparo kun maniokplantoj, kokospalmoj, viandon de kokinoj kaj kapr(in)oj (eble ankaŭ lakton de ili) kaj kokinovojn, fruktojn kaj akvon el puto.

Ne estas necesejo kiel en Paradizo sed la naturo estas je via dispono. Tio ankaŭ nutras la teron. Maltrinkado ne estas problemo. Tion vi povas fari kie ajn kiam estas la bezono, sed malmanĝado donas problemojn ĉiuokaze por ni nordeŭropanoj kiuj kutimas sidi kaj nun devas kaŭri. Sed unue vi devas fosi truon en la tero kaj poste kovri ĝin. Mi ne povis ekstari, falis kaj vokis Kossi por helpi min. Mi aŭdis ke ne estas serpentoj kiel en la iama Paradizo. Do la korto de Koffi estas pli bona Paradizo kaj havas neniun muron muron ĉirkaŭ ĝi, kiu ne estas normale. Multaj timas ŝtelistojn, kiuj fakte ankaŭ iam ŝtelis bestojn ĉe Koffi Blog image

Kompare kun antaŭa tempo la gefiloj nun bezonas edukadon por trovi laboron. Kaj tio kostas. Tri de ili estas en elementa lernejo en la proksimeco. Dektri jarulo sekvas mezlernejon kaj la 2 plej aĝaj gimnazion en Vogan, kie ili havas loĝlokon. Kossi L laboras 4 tagojn en kliniko, pagita de la Franca Katolika Preĝejo. Li disdonas medikamentojn al malsanuloj, kiuj la saman tagon hejmen iras. Li rakontas kiel uzi la medikamenton. Ofte la pacientoj ne povas legi.

La salajro estas 60€ monate kio estas 39300 togolandaj frankoj. Kiuj estas liaj regulaj elspezoj? Nenio por luado kaj elektro, sed por aliaj manĝajoj. Manĝi la samon de tago al tago kaj eble 3 fojojn ne estas bone por la sano. Sed tiun sumon li bezonas por la loĝado kaj manĝado de Preghi kaj Martine kiuj studas en Vogan

Ili havas tre afablajn gefilojn. Kiam mi estis tie, la tridekjarulo Sassou Jean estis libere de la lernejo por helpi sian patrinon. Li faris ĉion sed ankaŭ la aliaj helpis Blog image

Li volas konstrui domon, kiun li jam komencis konstrui antaŭ longe kaj vivi iom pli ”moderne” kaj dormi en lito. Li ankaŭ dizerus konstrui puton en la kampo por faciligi la akvumado de la plantoj. Tiu plano nun baldaŭ realiĝos

Florence havis doloron en ŝia brako kiam mi viziutis ilin kaj ne povis helpi, pretigi la maniokon kaj iri al la bazaro vendi la maniokon, ĉar ŝi havas infekcion en unu brako. Ŝi estis en alia hospitalo ol tiu kie la edzo laboras. Tio kostas amaso da mono.

La 2an de januaro ŝi revenis hejmen kaj nun povas iri normale

Blog image

> Sassou Jean (97) Etsri Laurent (99), Messan Jean-Claude (02), Marie Mathilde (04